แต่หลังจากมีการจัดตั้งกลุ่มเตรียมสหกรณ์พัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง บ้านหนองเขียว ต.ห้วยโป่ง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน อดีตเป็นภูเขาหัวโล้น ป่าถูกบุกรุกจากการทำไร่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ของชาวบ้าน วันนี้บ้านหนองเขียวเต็มไปด้วยพื้นที่สีเขียว มีผืนป่าอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านมีรายได้จากการปลูกพืชผัก สมุนไพรและไม้ผล
“ตอนนี้ถ้าพื้นที่ไหนเริ่มมีการปลูกข้าวโพดเพิ่มขึ้น เราต้องรีบไปแก้ไข เนื่องจากการปลูกข้าวโพดเป็นการบุกรุกทำลายป่า เมื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวโพดเรียบร้อยมักจะมีการเผา ต้นเหตุของปัญหาฝุ่นควัน”
นายบรมัตถ์ ทิพ กนก ผู้อำนวยการกลุ่มตรวจการสหกรณ์ สำนักงานสหกรณ์จังหวัดแม่ฮ่องสอน บอกถึงที่มาของการเตรียมสหกรณ์พัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงบ้านหนองเขียว เป็นโครงการแก้ไขปัญหาความยากจนเฉพาะพื้นที่บ้านหนองเขียวและกลุ่มบ้านบริการ ที่ทางจังหวัดแม่ฮ่องสอนและสำนักงานสหกรณ์จังหวัดแม่ฮ่องสอนลงนามบันทึกความร่วมมือ (MOU) กับสำนักงานวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้เข้าไปพัฒนาความยากจนของประชาชน มีเป้าหมายสำคัญลดพื้นที่การบุกรุกทำลายป่า ลดการเผา สร้างความมั่นใจด้านอาหารให้กับคนแม่ฮ่องสอนและยังช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียว
ล่าสุดทางสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง และหน่วยงานในกระทรวงเกษตรฯได้เข้าไปพัฒนาอาชีพสร้างรายได้ให้กับชาวบ้าน ส่งเสริมให้ปลูกพืชผักในโรงเรือนและไม้ผล ได้แก่ อะโวคาโด เสาวรส กาแฟ ที่จะช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวได้เป็นอย่างดี
“การลดพื้นที่เผาด้วยการส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาปลูกเสาวรส อะโวคาโด กาแฟ ถั่วลายเสือ และปลูกผักในโรงเรือน ทดแทนการปลูกข้าวโพด จะทำให้เขาเผาไม่ได้ เพราะถ้าเผามันจะทำลายทุกอย่าง เนื่องจากในแปลงปลูกมีการวางท่อระบบน้ำไว้หมด”
นายบรมัตถ์ บอกว่า โครงการนี้ได้เริ่มมาตั้งแต่เมษายน 2566 ปัจจุบันสามารถคืนรายได้ให้เกษตรกรไปกว่า 1.6 แสนบาท จากผลผลิตหลัก อะโวคาโด ถั่วลายเสือ ส่งขายตลาดแม่ฮ่องสอนและเชียงใหม่ โดยตั้งเป้าไว้อีก 5 ปี จะจัดตั้งเป็นกลุ่มสหกรณ์ ตอนนี้มีการอบรมองค์ความรู้เกี่ยวกับสหกรณ์ การรวมกลุ่ม การมีวินัยทางการเงิน โดยสอนออมเงินในกระบอกไม้ไผ่
ส่วนกิจกรรมที่สำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอน เข้าไปส่งเสริมสนับสนุนให้กับชาวบ้านในการเตรียมจัดตั้งเป็นกลุ่มสหกรณ์ อาทิ การทำปุ๋ยหมักจากซังข้าวโพดโดยไม่เผา แต่เอามาเป็นวัตถุดิบในการทำปุ๋ย นอกจากนี้ยังสนับสนุนให้สมาชิกเปิดพื้นที่เพื่อรองรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เนื่องจากบ้านหนองเขียวมีจุดเด่นในเรื่องสภาพภูมิประเทศที่เหมาะสมด้านการท่องเที่ยวและมีความสูงจากระดับน้ำทะเลกว่า 1,400 เมตร อากาศจะเย็นสบายตลอดทั้งปี
ปัจจุบันจังหวัดแม่ฮ่องสอนมีทั้งหมด 41 สหกรณ์ ส่วนการพัฒนาอาชีพของโครงการหลวงจะมีอยู่ทั้งหมด 4 สหกรณ์ จะมีการส่งเสริมการปลูกพืชผักในโรงเรือนและไม้ผลเมืองหนาวเป็นหลัก สหกรณ์ที่อยู่ในโครงการหลวงทั้ง 4 แห่ง ไม่มีปัญหาเรื่องตลาด เนื่องจากมีโครงการหลวงดูแลอยู่แล้ว และส่งผลผลิตป้อนให้กับดอยคำ
