นายอภินันต์ สุวรรณโค นายอำเภอเชียงคาน นางนริศรา สุวรรณโค รองประธานชมรมแม่บ้านมหาดไทยจังหวัดเลย นาย สมเจตน์ แสงเจริญรัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เลย เขต 4 นายอดิศักดิ์ ศรีมงคล ประธานศูนย์วัฒนธรรมคนไทดำ และผู้นำชุมชนตำบลเขาแก้ว ทั้ง 13 หมู่ และพี่น้องชาวตำบลเขาแก้ว เปิดงาน ‘ประเพณีตุ้มโฮม-พี่น้องไต’ ที่ศูนย์วัฒนธรรมธรรมไทดำ บ้านนาป่าหนาด ตำบลเขาแก้ว อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย
นายอภินันต์ สุวรรณโค นายอำเภอเชียงคาน กล่าวว่า พี่น้องไทดำมีประวัติศาสตร์ความเป็นมาที่ยาวนาน บรรพบุรุษได้เสียสละสร้างบ้านแปงเมืองให้พวกเราได้อยู่เย็นเป็นสุขมาจนถึงปัจจุบัน ในฐานะชนรุ่นหลังจึงควรต้องบำรุงรักษา และฟื้นฟูสิ่งดีงามทั้งหลายของจังหวัดเลยเราให้ยั่งยืน และปรากฏแก่สายตาชาวไทย และพร้อมก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียนอย่างเข้มแข็ง ซึ่งวัฒนธรรมไทดำบ้านนาป่าหนาด เป็นอีกหนึ่งประวัติศาสตร์ของชุมชนในจังหวัดเลยที่กำเนิดมาอย่างยาวนาน และได้สืบทอดประเพณีมาจนถึงปัจจุบัน มีเอกลักษณ์การดำเนินชีวิตที่หลากหลาย ทั้งด้านภาษาพูด ภาษาเขียน อาหารการกินพื้นบ้าน การแต่งกาย การละเล่น เครื่องมือเครื่องใช้ และประเพณีดั่งเดิม นับเป็นวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดเลยที่รักษาสืบทอดกันมากว่า 100 ปี
นางจิรวดี ศิลธรรม นายกเทศมนตรีตำบลเขาแก้ว กล่าวว่า ในพื้นที่ตำบลเขาแก้วมีความหลากหลายทางชีวภาพและวัฒนธรรม คือ ทั้งวัฒนธรรมพุทธ คริสต์และไทดำ ดังคำขวัญที่ว่า “ดินแดนสามวัฒนธรรม สูงล้ำภูเขาแก้ว เพริศแพร้วผ้าทอมือ เลื่องลือเกษตรอินทรีย์” งานประเพณี “ตุ้มโฮมพี่น้องไต” จัดขึ้นในวันที่ 6-7 เมษายนของทุกปี ตรงกับวันจักรี หรือวันรำลึกพระมหากษัตราธิราชในราชวงศ์จักรี ถือเป็นศูนย์รวมใจเพื่อสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ เนื่องจากชาวไทดำบ้านนาป่าหนาด ได้เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ในรัชสมัยล้นเกล้ารัชกาลที่ 5
โดยภายในงานมีกิจกรรมทางวัฒนธรรมชาวไทดำที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็น ขบวนแห่ทางวัฒนธรรมไทดำ การแสดงของเยาวชนบ้านนาป่าหนาด การเดินแบบแต่งกายด้วยชุดไทดำ การละเล่นพื้นเมืองไทดำ การแสดงฟ้อนแคน การแสดงแซปาง การสาธิตอาหารพื้นเมืองไทดำ เช่น ซั่วไก่บ้าน จุ๊บผัก แจ่วตำ และข้าวผัดเกลือ และการจัดแสดงและจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองไทดำ เป็นการส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น วัฒนธรรมไทดำได้ส่งต่อสู่รุ่นต่อได้สืบทอดให้ยั่งยืน
