ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ร่วมกิจกรรมโครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ในพระราชานุเคราะห์ฯ ณ จังหวัดน่าน เปิดตัวข้าวเหนียวพันธุ์ใหม่ กข24 และ กข26 พร้อมชูนวัตกรรมทำนาคาร์บอนต่ำ ลดก๊าซเรือนกระจก เพิ่มมูลค่าผลผลิต สร้างรายได้ยั่งยืนให้เกษตรกร
นางสาวเปรมฤดี ปินทยา ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวแพร่ ได้มอบหมายให้นางเฉลิมขวัญ เกตุมณี นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ออกหน่วย “คลินิกข้าว” ตามโครงการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ในพระราชานุเคราะห์ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ครั้งที่ 2/2569 เพื่อให้บริการวิชาการและถ่ายทอดเทคโนโลยีสมัยใหม่แก่พี่น้องเกษตรกรในพื้นที่ โดยมีนางวิไลวรรณ บุดาสา รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน ให้เกียรติเป็นประธานเปิดงาน ณ หอประชุมที่ว่าการอำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน
ภายในงานมีการจัดนิทรรศการเปิดตัวพันธุ์ข้าวเหนียวออกใหม่ที่กำลังเป็นที่จับตามอง ได้แก่ พันธุ์กข24 และกข26 ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมากจากเกษตรกรกว่า 90 รายที่เข้ามาขอรับคำปรึกษา นอกจากเรื่องสายพันธุ์ข้าวแล้ว ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ยังได้ผลักดันแนวทางการทำนาคาร์บอนต่ำเพื่อสิ่งแวดล้อม ผ่านเทคโนโลยีลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยเฉพาะก๊าซมีเทน ด้วยวิธีการจัดการแปลงนาเชิงรุก เช่น การทำนาแบบเปียกสลับแห้ง การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยเพื่อลดการใช้สารเคมีเกินความจำเป็น และการรณรงค์งดเผาฟางข้าว ซึ่งนอกจากจะช่วยลดภาวะโลกร้อนแล้ว ยังเป็นกลไกสำคัญในการช่วยลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลผลิตข้าวให้มีคุณภาพสูงขึ้นอย่างเห็นผล
นอกจากการให้คำปรึกษาด้านการป้องกันกำจัดโรคและแมลงศัตรูข้าวแล้ว อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญคือการสาธิตการเพิ่มมูลค่าผลผลิตผ่านภูมิปัญญาพื้นบ้าน ด้วยการแปรรูปข้าวเหนียวเป็น “สาโท” ซึ่งเป็นเทคนิคการถนอมอาหารที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน ช่วยยืดอายุการเก็บรักษาข้าวเหนียวและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตรในชุมชน
อีกทั้งยังสะท้อนถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในงานบุญประเพณีที่สำคัญของชาวอำเภอสันติสุข การออกหน่วยในครั้งนี้จึงเปรียบเสมือนการเติมเต็มองค์ความรู้แบบครบวงจร ตั้งแต่กระบวนการปลูกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไปจนถึงการแปรรูปเพื่อยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างยั่งยืน
