กรมพัฒนาที่ดิน เดินหน้าพัฒนาฐานข้อมูลดินเพื่อสนับสนุนการเกษตรอย่างรอบด้าน ข้อมูลชุดดินซึ่งบอกถึงสมบัติของดินแต่ละพื้นที่ เช่น ความเป็นกรด-ด่าง เนื้อดิน และการระบายน้ำ ช่วยให้เกษตรกรเข้าใจข้อจำกัดของดิน และสามารถปรับปรุงดินเพื่อการปลูกพืชได้อย่างตรงจุด ส่งผลให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น ลดต้นทุน และสร้างความมั่นคงทางอาหารในระยะยาว
พร้อมกันนี้ ฐานข้อมูลดินยังถูกนำมาใช้เพื่อติดตามสถานการณ์การรุกล้ำของน้ำทะเลในพื้นที่เกษตร นักวิจัยเก็บตัวอย่างดิน วิเคราะห์ค่าความเค็ม และใช้เทคโนโลยี Machine Learning ร่วมกับแผนที่ความเสี่ยง เพื่อพยากรณ์แนวโน้มในอนาคต ข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการวางแผนฟื้นฟูพื้นที่และปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
กองสำรวจดินและวิจัยทรัพยากรดิน พัฒนาชุดองค์ความรู้ด้านดินและการจัดการดินระดับชุมชน ภายใต้ชื่อ “บอร์ดกระดานดิน” เพื่อใช้เป็นสื่อการเรียนรู้ที่ถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องดินให้เกษตรกร นักศึกษา และผู้สนใจ ได้สัมผัสและเรียนรู้ลักษณะดินจริง พร้อมแนวทางการจัดการที่เหมาะสม โดยเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่นของหมอดินอาสา
หนึ่งในตัวอย่างความสำเร็จ คือการใช้ข้อมูล ชุดดินบางน้ำเปรี้ยว ในพื้นที่อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา เพื่อแก้ไขปัญหาดินกรดจัดอย่างเป็นระบบ โดยนายสุภาพ โนรีวงศ์ ประธานศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (หมอดินอาสา) ได้นำองค์ความรู้มาปรับใช้ เริ่มจากการตรวจวิเคราะห์ดิน การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ ร่วมกับการใส่ปูนมาร์ล ปุ๋ยพืชสด น้ำหมักชีวภาพ และการไถกลบตอซังข้าว ส่งผลให้ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้นจาก 750 กิโลกรัมต่อไร่ เป็น 1,040 กิโลกรัมต่อไร่ ลดต้นทุนการผลิต และสร้างกำไรให้เกษตรกรอย่างเป็นรูปธรรม
ฐานข้อมูลดินจึงไม่เพียงช่วยให้เกษตรกร “รู้ดิน รู้พื้นที่” เพื่อจัดการเพาะปลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ยังเป็นเกราะป้องกันสำคัญในการรักษาทรัพยากรดินและความมั่นคงทางการเกษตรไทยในอนาคต
