ยกระดับเผ่าถ่านไม้ภูมิปัญญาชาวบ้านสู่ธุรกิจรักษ์โลก

ชาวบ้านหนองสะพานอ.แกลง ระยอง เดินหน้าพัฒนาอาชีพเผาถ่าน หวังพลิกโฉมถ่านไม้สู่ถ่านรักษ์โลก

เมื่อวันที่ 4 ส.ค.68 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ชาวบ้านในชุมชนหนองสะพาน หมู่ 3 ต.ชากพง อ.แกลง จ.ระยอง ยังคงสืบสานอาชีพเผาถ่าน ซึ่งถือเป็นอาชีพดั้งเดิมที่อยู่คู่กับพื้นที่มาหลายชั่วอายุคน โดยมีนายทฤษฎี ธนาบริบูรณ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 3 เป็นผู้ผลักดันแนวคิดพัฒนาต่อยอดอาชีพเผาถ่าน สู่การเป็นแหล่งเรียนรู้และสร้างรายได้เพิ่มให้กับคนในชุมชน

นายทฤษฎี เปิดเผยว่า พื้นที่หมู่ 3 เป็นชุมชนเกษตรกรรม มีทั้งชาวสวน ชาวประมง และช่างจักสาน รวมถึงกลุ่มผู้เผาถ่านซึ่งส่วนใหญ่จะใช้เตาเผารูปทรงหลังเต่า ตั้งอยู่ห่างจากบ้านเรือนเพื่อป้องกันปัญหาควันรบกวนประชาชน แม้บางช่วงฤดูจะยังมีผลกระทบบ้างแต่ก็อยู่ในเกณฑ์ควบคุมได้ ปัจจุบันในชุมชนมีเตาเผาถ่านทั้งหมด 15 เตา มีนายเพ็ชร์ ประกอบเกื้อ เป็นหัวหน้าดูแลการจัดระเบียบการเผา

ขั้นตอนการเผาถ่านเริ่มจากการนำไม้ฟืนบรรจุเข้าเตาละประมาณ 3,000 กิโลกรัม ใช้เวลาเผาราว 10 วัน จึงจะได้ถ่านพร้อมขาย ราคาหน้าเตาอยู่ที่กระสอบละ 200 บาท ระหว่างการเผาจะมีควันปล่อยออกทางปล่อง ซึ่งสามารถนำน้ำควันไม้มาสกัดเป็นผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่าได้อีกทางหนึ่ง

เพื่อให้การเผาถ่านเกิดประโยชน์สูงสุดผู้ใหญ่บ้านได้ประสานงานกับสำนักงานเกษตรจังหวัด เกษตรอำเภอแกลง และมูลนิธิชัยพัฒนาภาคตะวันออก เข้ามาให้ความรู้ชาวบ้านเรื่องการใช้ “เตาโอชา” เตาเผารุ่นใหม่ที่ออกแบบให้ลดควัน ลดมลพิษ ได้ถ่านไบโอชาร์ที่มีคุณค่าต่อการเกษตร ช่วยปรับปรุงดิน และลดก๊าซเรือนกระจก เตาโอชายังใช้เวลาเผาเพียง 4-6 ชั่วโมง ลดระยะเวลาและต้นทุนได้มาก เมื่อผลิตได้เร็ว รายได้ก็หมุนเวียนไวขึ้น ทำให้วิถีชีวิตของชุมชนมั่นคงมากขึ้น

“ต่อไปนี้ ถ่านจากชุมชนหนองสะพานจะไม่ใช่แค่ถ่านไม้ฟืนธรรมดาอีกต่อไป แต่จะเป็นถ่านรักษ์โลก ที่สามารถต่อยอดเป็นสินค้าโอทอป 5 ดาว หรือพัฒนาจนได้มาตรฐาน มอก. เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและขยายตลาดได้กว้างขึ้น” ผู้ใหญ่บ้านทฤษฎี กล่าว

ทั้งนี้ทางชุมชนเตรียมจัดกิจกรรมสาธิตการใช้เตาโอชาแบบไร้ควันให้ประชาชนและผู้สนใจได้ชมของจริง ในวันศุกร์ที่ 22 สิงหาคม 2568 เวลา 09.30 น. ที่บริเวณเตาเผาถ่านบ้านหนองสะพาน เพื่อก้าวไปสู่เป้าหมายการผลิตถ่านที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างอาชีพที่ยั่งยืนต่อไป