สศก.เดินหน้าบูรณาการโครงการแปรรูปสินค้าเกษตร เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทย สร้างรายได้เพิ่มให้เกษตรกรยั่งยืน
ให้มูลค่าผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปของสหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน และกลุ่มเกษตรกร ขยายตัวไม่น้อยกว่าร้อยละ 4 ในพื้นที่ดำเนินการ 77 จังหวัด ทั่วประเทศ
ผลการติดตามปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 พบว่า สถาบันเกษตรกรทุกแห่งมีการนำความรู้และปัจจัยการผลิตที่ได้รับ ไปใช้ประโยชน์ ส่งผลให้สถาบันเกษตรกรมีขีดความสามารถด้านผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปอยู่ในระดับมาก มีมูลค่าการจำหน่ายผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 67.24 ผลิตภัณฑ์แปรรูป อาทิ ข้าวฮางงอกนูกัต (ตังเมไต้หวัน) มังคุดกวนรสบ๊วย จ๊อปูม้า ปลาฉิ้งฉาง ปลาส้มปลาตะเพียน ทอดมันปลากราย ข้าวเกรียบจิ้งหรีดรสดั้งเดิม ผงผำโรยข้าว บะหมี่เส้นจันทบุรีสาหร่ายทะเล และเสื้อผ้าใยกัญชงในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 มีกรมการข้าว กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมวิชาการเกษตร และกรมประมงเป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก กำหนดเป้าหมายยกระดับมูลค่าผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปไม่น้อยกว่าร้อยละ 4 และเพิ่มรายได้เกษตรกรจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูป ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ในพื้นที่ดำเนินการ 57 จังหวัด อาทิ อ่างทอง สกลนคร กาฬสินธุ์ กระบี่ เพชรบุรี และนนทบุรี
สำหรับแผนการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่ กรมการข้าว มีแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปใหม่ 2 ผลิตภัณฑ์ ต่อยอดบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์แปรรูป 2 ผลิตภัณฑ์ สร้างเครื่องสกัดน้ำมันรำข้าวต้นแบบ 1 ผลิตภัณฑ์ และพัฒนาโรงงานต้นแบบการผลิตเส้นขนมจีนแป้งหมัก เส้นขนมจีนหมักอบแห้งเสริมโพรโบโอติก และต่อยอดผลิตภัณฑ์สุรากลั่นชุมชน 2 ผลิตภัณฑ์ รวมทั้งมีแผนให้คำแนะนำด้านมาตรฐาน GMP กับโรงสี 4 แห่ง กรมส่งเสริมสหกรณ์ มีแผนจัดทำฐานข้อมูลการผลิตและการตลาดผลิตภัณฑ์แปรรูปของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร 177 แห่ง และสนับสนุนเงินอุดหนุนเพื่อจัดซื้อจัดจ้างครุภัณฑ์/สิ่งก่อสร้างสำหรับเพิ่มศักยภาพการดำเนินธุรกิจผลิตภัณฑ์แปรรูปให้กับสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร 16 แห่ง
รวมทั้ง มีแผนจัดประชุมเชิงปฏิบัติการสร้างเครือข่ายพันธมิตรทางการค้าให้กับสมาชิกสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร 80 ราย และประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการแปรรูปให้กับสมาชิกสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร 2,655 ราย กรมวิชาการเกษตร มีแผนถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปเชิงพาณิชย์ให้กับเกษตรกร 110 ราย และกรมประมง มีแผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ แปรรูปและบรรจุภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่า ความหลากหลาย และความปลอดภัย 30 ผลิตภัณฑ์ และตรวจประเมินผลิตภัณฑ์ แปรรูปเพื่อให้การรับรองมาตรฐานตราสัญลักษณ์ประมงธงเขียว 100 ผลิตภัณฑ์ รวมทั้งพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์แปรรูปให้เข้าสู่ระบบการผลิตเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม 200 ราย และสร้างอาชีพด้านผลิตภัณฑ์แปรรูป 30 ราย
ทั้งนี้ สศก.ได้ติดตามผลการดำเนินงานในช่วงไตรมาส 1 (1 ตุลาคม – 31 ธันวาคม 2567) พบว่า ส่วนใหญ่ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นดำเนินงาน อาทิ กรมการข้าว ให้คำแนะนำด้านมาตรฐาน GMP กับโรงสีไปแล้ว 3 แห่ง ในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี หนองบัวลำภู และสระบุรี กรมส่งเสริมสหกรณ์ จัดทำฐานข้อมูลการผลิตและการตลาดผลิตภัณฑ์แปรรูปของสหกรณ์ และกลุ่มเกษตรกรไปแล้ว 31 แห่ง กรมวิชาการเกษตร อยู่ระหว่างสำรวจและคัดเลือกสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรที่มีความพร้อมเข้ารับการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตผลิตภัณฑ์แปรรูป และ กรมประมง พัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปและบรรจุภัณฑ์ เพื่อเพิ่มมูลค่า ความหลากหลาย
