พฤติกรรมการบริโภคกาแฟไทยเพิ่มขึ้นทุกๆปี ด้วยปัจจัยเกื้อหนุนของผู้บริโภคกลุ่มวัยทำงาน ไลฟสไตล์ของคนรุ่นใหม่ที่ต้องการความสะดวกในการเลือกดื่มกาแฟได้ง่ายขึ้น และความต้องการเลือกดื่มกาแฟสำเร็จรูปได้หลากหลาย ประกอบกับสภาพอากาศเมืองไทย ค่อนข้างร้อน ส่งผลให้ผู้บริโภคมีความต้องการกาแฟเย็น ตามร้านค้าทั่วไป ร้านสะดวกซื้อ และร้านขายตามสำนักงานต่างๆ แหล่งชุมชนหาดื่มได้คล่องตัวมากขึ้ย
จากการสำรวจข้อมูลการตลาดระดับโลก รายงานมูลค่าการตลาดกาแฟไทยพบว่ากาแฟมีความต้องการมากขึ้น โดยมีมูลค่าตลาดกาแฟไทยเติบโตเพิ่มขึ้นทุกปี ในระยะ3 ปีที่ผ่านมา นับตั้งแต่ปี 2564-2566 มีอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ย 8.55 เปอร์เซ็นต์ อย่างล่าสุดตัวเลขปี 2566 มูลค่าตลาดโดยรวม 34,470.3 ล้านบาทขยายตัว 7.34 เปอร์เซ็นต์ เมื่อพิจารณาดูจากมูลค่าตลาดพบว่า กาแฟสดมีการบริโภคสูง 5,519.1 ล้านบาท คิดเป็นสัดส่วน 16 เปอร์เซ็นต์
ส่วนหนึ่งมาจากไลฟสไตล์คนรุ่นใหม่ วัยทำงานที่เคร่งเครียด ยามว่าง พักผ่อน หันมาดื่มกาแฟ จะเห็นว่าตั้งแต่ยามเช้าคนไทยตื่นขึ้นมา บางคนเริ่มหันมาดื่มกาแฟแก้วแรก พบปะเพื่อนฝูงในวงสภากาแฟ อย่างบางคนเลือกดื่มกาแฟแบบบ้านๆ ชาร้อน กาแฟร้อน แต่คนรุ่นใหม่นิมเลือกทานกาแฟสด หรือไม่ถ้าชั่วโมงเร่งด่วนเลือก กาแฟซองชงแบบทรี อิน วัน
นอกจากนี้ ยังมีกาแฟแบบกระป๋อง ที่นิยมกลุ่มผู้ใช้แรงงาน และสิงห์รถบรรทุก จะเห็นว่าปัจจุบันหลายๆบริษัทมีการผลิตกาแฟซองกันมากมาย บางกลุ่มหันมาผลิตกาแฟเพื่อสุขภาพ เจาะกลุ่มผู้รักสุขภาพอีกช่องทางหนึ่ง นอกจากนี้ กาแฟไทยสามารถส่งออกไปตลาดต่างประเทศ แถบเอเชียและยุโรปที่นิยมซื้อเมล็ดกาแฟไทย สายพันธุ์อราบิก้าและโรบัสต้าแบบไทยๆ ปัจจุบันไทยติดอันดับ 10 ของโลก (ส่งออกเมล็ดกาแฟ) สะท้อนให้เห็นกาแฟสดนิยมการบริโภคสูงไปทั่วโลก
ทิพย์สุดา ชาลีวงษ์ ผู้จัดการสมาคมกาแฟพิเศษไทย มองตลาดกาแฟว่า หากมองภาพตลาดโดยรวม การบริโภคกาแฟเพิ่มสูงขึ้น ฐานผู้ดื่มกาแฟปัจจุบันตั้งแต่อายุ16-17 ปี ส่วนกลุ่มเด็กรุ่นใหม่เพิ่งจบมหาลัยฯ เริ่มหันมาดื่มกาแฟถี่ขึ้น ส่งผลให้กาแฟไทยเติบโตอย่างต่อเนื่อง รวมถึงตลาดเมล็ดกาแฟไทย เริ่มความนิยมสูง ทำให้ราคาเมล็ดกาแฟปีนี้บางเกรดราคาพุ่ง 400 บาทต่อกิโลกรัม ตอนนี้ตลาดญีปุ่น เกาหลี สนใจที่อยากซื้อกาแฟจากไทยไปดื่มกัน
ด้วยความที่พื้นที่การเพาะปลูกกาแฟ ค่อนข้างที่มีสภาพอากาศดี ดินเหมาะการเพาะปลูก โดยเฉพาะทางภาคเหนือ สายพันธุ์อราบิก้า โรบัสต้า ส่วนภาคใต้ นิยมปลูกสายพันธุ์โรบัสต้า ที่น่าสังเกตุ ช่วงที่มีการจัดงานกาแฟ จะได้รับความสนใจจากผู้ประกอบการมาออกบูทกันมากมาย แสดงให้ว่าคนรุ่นใหม่นิยมหันมาทำธุรกิจร้านกาแฟกันมากขึ้น แต่มีทั้งประสบผลสำเร็จและไม่ประสบผลสำเร็จคละปนกันไป องค์ประกอบการทำร้านกาแฟมีหลายอย่าง บางอย่างเป็นศาสตร์การทำธุรกิจอีกประเภทหนึ่ง
อย่างภาคกลาง ปัจจุบันมีบางจังหวัดหันมาปลูกกาแฟสายพันธุ์โรบัสต้ากันแล้ว อาทิจ.ราชบุรี จ.กาญจนบุรี รวมทั้งแถวภาคเหนือ จ.ตาก สมัยก่อนนิยมปลูกกันมากแถบภาคใต้เท่านั้น
จึงไม่แปลกใจ ทุกวันนี้กาแฟสายพันธุ์ไทย ชื่อเสียงดังไกลไม่แพ้ใครในภูมิภาคนี้
