กองทัพเรือดำเนินการอัญเชิญ “เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9” ลงสู่ผืนน้ำ ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เรือพระราชพิธี เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการจัดขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ในการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน พุทธศักราช 2569 เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี 3 มิถุนายน 2569 ซึ่งกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569
บรรยากาศเป็นไปอย่างสง่างามและสมพระเกียรติ ทันทีที่เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ถูกอัญเชิญลงจากคาน นายเรือพร้อมกำลังพลประจำเรือได้ประกอบพิธีจุดธูปเทียนไหว้แม่ย่านางเรือ และถวายบังคมสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ก่อนเคลื่อนเรือพระที่นั่งออกจากคลองบางกอกน้อย สู่แม่น้ำเจ้าพระยา มุ่งหน้าไปยังอู่ทหารเรือธนบุรี
เรือพระที่นั่งเคลื่อนผ่านเส้นทางสำคัญริมสองฝั่งเจ้าพระยา ทั้งสวนเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา หรือบริเวณสถานีรถไฟบางกอกน้อยเดิม โรงพยาบาลศิริราช ท่ามหาราช ท่าช้าง และวัดระฆังโฆสิตาราม เป็นระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร ใช้เวลาประมาณ 30 นาที ก่อนเข้าเทียบจอด ณ อู่หมายเลข 1 อู่ทหารเรือธนบุรี กรมอู่ทหารเรือ
สำหรับการเตรียมขบวนพยุหยาตราทางชลมารคครั้งนี้ จะมีการอัญเชิญเรือพระที่นั่งสำคัญจำนวน 4 ลำลงน้ำ ได้แก่ เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 เรือพระที่นั่งอนันตนาคราช และเรือพระที่นั่งอเนกชาติภุชงค์ โดยทยอยอัญเชิญลงน้ำวันละ 1 ลำ ระหว่างวันที่ 5-8 สิงหาคม 2569 ตามลำดับ ก่อนนำเข้าจอด ณ อู่หมายเลข 1 อู่ทหารเรือธนบุรี
จาก “มงคลสุบรรณ” สู่เรือพระที่นั่งแห่งรัชกาลที่ 9
เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 จัดเป็น “เรือพระที่นั่งกิ่ง” มีประวัติศาสตร์สืบเนื่องยาวนาน โดยเรือลำเดิมสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ มีชื่อว่า “มงคลสุบรรณ” หัวเรือเป็นรูปพระครุฑพ่าห์ มีช่องกลมบริเวณหัวเรือใต้ตัวครุฑสำหรับติดตั้งปืนใหญ่ ตัวเรือยาว 17 วา 3 ศอก กว้าง 5 ศอก 5 นิ้ว ลึก 1 ศอก 6 นิ้ว กำลัง 6 ศอก 6 นิ้ว พื้นท้องเรือภายนอกทาสีแดง ใช้ฝีพาย 65 คน
ต่อมาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มีพระราชดำริให้เสริมรูป “พระนารายณ์ยืนประทับบนหลังครุฑ” เพื่อเพิ่มความสง่างามและสอดคล้องกับคติความเชื่อในศาสนาพราหมณ์
องค์พระนารายณ์สร้างด้วยไม้จำหลัก ปิดทองประดับกระจก ทรงเครื่องภูษิตาภรณ์และมงกุฎยอดชัย พระพักตร์และพระวรกายประดับกระจกสีขาบ หรือสีน้ำเงินเข้ม มี 4 พระกร ทรงเทพศาสตรา ได้แก่ ตรี คทา จักร และสังข์ ตามคติพราหมณ์ ซึ่งปรากฏในบทพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ในรัชกาลที่ 1 ตอนกุมภกรรณต้องศรพระรามสิ้นชีวิต ก่อนขนานนามเรือว่า “เรือนารายณ์ทรงสุบรรณ”
กาลเวลาผ่านไป เรือลำเดิมเสื่อมสภาพจนเหลือเพียงโขนเรือ ซึ่งได้รับการเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กระทั่งมีการสร้างเรือพระที่นั่งลำใหม่ขึ้นในวาระสำคัญแห่งประวัติศาสตร์
ในปี พ.ศ. 2539 กองทัพเรือและกรมศิลปากรได้มีหนังสือกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจัดสร้างเรือพระที่นั่งลำใหม่ เพื่อน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายเนื่องในโอกาสพระราชพิธีกาญจนาภิเษก วันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2539
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดสร้าง พร้อมพระราชทานชื่อว่า “เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9” โดยมีฐานะเป็นเรือพระที่นั่งรองทอดบัลลังก์กัญญา
การจัดสร้างยังคงขนาดและลักษณะลวดลายแกะสลักตามแบบเรือพระที่นั่งลำเก่า พร้อมปรับโขนเรือให้สูงขึ้น ออกแบบรูปพระครุฑพ่าห์ให้มีความงดงามยิ่งขึ้น และขยายพื้นที่ตัวเรือ โดยเฉพาะบริเวณทอดบัลลังก์กัญญาและพื้นที่ประดับเครื่องสูง
การสร้างเริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2537 โดยกรมอู่ทหารเรือรับผิดชอบการสร้างตัวเรือ พาย และคัดฉาก ส่วนกรมศิลปากรรับผิดชอบการออกแบบ แกะสลักลวดลาย ลงรักปิดทอง และประดับกระจก
วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2537 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางกระดูกงูเรือ ณ กรมอู่ทหารเรือ กรุงเทพมหานคร
ต่อมาทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อครั้งยังทรงดำรงพระอิสริยยศสยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในพิธีปล่อยเรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 ลงน้ำ เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2539
เตรียมซ้อม 12 ครั้ง ก่อนวันพระราชพิธี 6 พ.ย.
สำหรับการเตรียมจัดขบวนพยุหยาตราทางชลมารค กองทัพเรือกำหนดการฝึกจัดรูปกระบวนอย่างเข้มข้น ทั้งการซ้อมย่อยและซ้อมใหญ่ ก่อนถึงวันพระราชพิธีจริง วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569
กำหนดซ้อมย่อยรวม 10 ครั้ง ระหว่างเดือนสิงหาคมถึงเดือนตุลาคม โดยเริ่มครั้งแรกวันจันทร์ที่ 17 สิงหาคม 2569 และครั้งต่อไปในวันที่ 20 และ 27 สิงหาคม, 3, 8, 17 และ 23 กันยายน และ 2, 8 และ 15 ตุลาคม 2569
จากนั้นจะเข้าสู่การซ้อมใหญ่จำนวน 2 ครั้ง ในวันที่ 21 และ 28 ตุลาคม 2569 เพื่อเตรียมทุกองค์ประกอบให้พร้อมสมบูรณ์ก่อนวันพระราชพิธี
ประชาชนสามารถร่วมรับชมการฝึกซ้อมและร่วมรับเสด็จฯ ได้ตลอดสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งแต่บริเวณสะพานกรุงธนไปจนถึงวัดอรุณราชวราราม
กำลังพลกองทัพเรือทุกนายต่างภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของพระราชพิธีครั้งสำคัญ และมุ่งมั่นปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มกำลังความสามารถ เพื่อให้ขบวนพยุหยาตราทางชลมารคเป็นไปด้วยความเรียบร้อย งดงาม สง่างาม และสมพระเกียรติ
ภาพ : กองทัพเรือ
