นึกถึงกาแฟสายพันธุ์ “โรบัสต้า” ที่ขึ้นชื่ออีกแห่งหนึ่งระดับประเทศ แหล่งใหญ่อยู่ทางตอนใต้ของประเทศ อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา ด้วยสภาพทางภูมิศาสตร์ เนื่องจากมีอุณภูมิเย็นชื้น ฝนตกชุก ทำให้บริเวณผืนป่าในรอบๆพื้นที่เย็นสบาย บางช่วงอากาศไม่ร้อนมาก ซึ่งเหมาะสมที่ทำการเพาะปลูกกาแฟสายพันธุ์นี้ที่ให้เจริญเติบโตสมบูรณ์ในพื้นที่เขตร้อนชื้น
ว่ากันว่า กาแฟนสายพันธุ์โรบัสต้า ในอดีตมีชาวมุสลิมพร้อมกับเพื่อน 5 คนได้เดินทางไปประเทศมาเลเซีย เพื่อไปเยี่ยมญาติ และนำวัวไปขาย ที่รัฐเปรัค หลังจากเดินทางกลับมาบ้านเกิด ที่ตำบลบ้านโหนด อำเภอสะบ้าย้อย จึงได้นำเมล็ดพันธุ์กาแฟสายพันธุ์โรบัสต้ามาทดลองปลูกที่บ้าน ปรากฏต้นสมบูรณ์ดี ออกผลผลิตเมล็ดกาแฟ จึงกลายเป็นต้นแม่สายพันธุ์โรบัสต้า ต้นแรกของเมืองไทย
จนถึงยุคปัจจุบัน กระแสการบริโภคกาแฟสดได้รับความนิยมสูง จึงมีการปลูกกาแฟกันแพร่หลายในแต่ละพื้นที่ พร้อมกันนั้น ภาครัฐได้ส่งเสริมให้องค์ความรู้การปลูกกาแฟกันแพร่หลายทั่วประเทศ โดยเฉพาะสายพันธุ์โรบัสต้า ที่มีแหล่งเพาะปลูกอำเภอสะบ้าย้อย ทำให้ชื่อเสียงแพร่กระจายไปยังบรรดาคอกาแฟทั่วประเทศรู้จักกัน
วุฒิชัย พิชัยยุทธ์ หนึ่งนักพัฒนากาแฟ สายพันธุ์กาแฟโรบัสต้า เล่าว่าสายพันธุ์นี้ได้มีการส่งเสริมปลูกกันมากสุด ที่ต.บ้านโหนด ช่วงแรกๆเปิดขายในพื้นที่ให้คอกาแฟได้ดื่มกัน ปรากฏว่าหลายๆคนมีความรู้สึกชอบรส กลิ่นหอม ชวนดื่ม และได้บอกต่อๆกัน พอมีชื่อเสียงขึ้นมา ได้ส่งไปให้ร้านกาแฟต่างในจังหวัดนำไปขาย จนกระทั่งมีชื่อเสียง ถูกยกให้เป็นยอดกาแฟ “เบส ออฟ สงขลา” ส่งผลให้แบรนด์โรบัสต้า สะบ้าย้อย กลายเป็นกาแฟยอดนิยมมาจนถึงวันนี้
ส่วนภาวะตลาดกาแฟ ปัจจุบันกำลังการผลิตกาแฟโรบัสต้าในเขตอำเภอสะบ้าย้อย ยังอยู่ในพื้นที่วงจำกัด ไม่ได้ปลูกกันแพร่หลายเหมือนภาคเหนือ เกษตรกรนิยมสะบ้าย้อยปลูกกันเพียง 750 ไร่ ทำให้กำลังการผลิตไม่เพียงพอความต้องการตลาด โดยเฉพาะตลาดเมล็ดกาแฟสดที่มาเลเซียยังมีความต้องการสูง ไม่สามารถผลิตรองรับตลาดได้อย่างเพียงพอ ซึ่งเกษตรกรได้รับการส่งเสริมหน่วยงานรัฐ ทั้งอบจ. , เกษตรจังหวัด, อาจารย์ม.ศรีวิชัย ขณะเดียวกันได้สนับสนุนการแปรรูปเพื่อสร้างแบรนด์สู่ระดับสากล เพื่อสร้างมาตรฐานที่ดีขึ้น จัดการประกวดกาแฟ สายพันธุ์โรบัสต้าจังหวัดสงขลา เพื่อพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง (CQi) โดยเฉพาะสายพันธุ์โรบัสต้า จ.สงขลา นอกจากนี้ ได้รับ เครื่องหมาย Gi (สิ่งบ่งบอกชี้ทางภูมิศาสตร์) ซึ่งเป็นสินค้าที่บ่งบอกว่า มาจากแหล่งผลิตที่เฉพาะเจาะจง
“สายพันธุ์โรบัส สามารถปลูกได้ทั่วประเทศในพื้นที่ใกล้เคียง อย่างอ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี อ.เทพา จ.สงขลา รวมถึงจ. น่าน อยู่ในถิ่นภูเขาล้อมรอบ อากาศร้อนชื้น แม้แต่ อำเภอกระบุรี จ.ระนอง จังหวัดชุมพร ทั้งนี้ แต่ละแหล่งต้องศึกษาสภาพพื้นที่ และอากาศที่ปลูกได้” นายวุฒิชัยกล่าว
ส่วนราคากาแฟคั่ว เกรดเอ (สายพันธุ์โรบัสต้า ตกอยู่ประมาณ 2,500บาท) ส่วนเกรดทั่วไป ราคา 500บาท
