พันจ่าเอกประเสริฐ มาลัย อธิบดีกรมหม่อนไหม เผยถึงที่มาของไหมไทยพันธุ์ใหม่ พันธุ์ศรีสะเกษ 72 ว่า เกิดจากการพัฒนาพันธุ์ไหมไทยพื้นบ้าน ชนิดลูกผสมเดี่ยว ที่กรมหม่อนไหมได้เริ่มทำมาตั้งแต่ปี 2549 โดยการรวบรวมสายพันธุ์ไหมไทยพื้นบ้านจากเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ใช้เวลา 2 ปี (2550-2551) ด้วยการคัดเลือกพันธุ์จนได้พันธุ์แท้ที่มีลักษณะสม่ำเสมอ
จนกระทั่งปี 2552 จึงนำไหมไทยพื้นบ้านที่คัดเลือกพันธุ์ได้ มาผสมพันธุ์เพื่อสร้างไหมพันธุ์ใหม่ และทำการเปรียบเทียบพันธุ์ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ พื้นที่ต่างๆ ได้แก่ จังหวัดศรีสะเกษ, แพร่, น่าน, ตาก, เชียงใหม่, อุบลราชธานี, ร้อยเอ็ด, มุกดาหาร, ชุมพร, สุรินทร์และนครราชสีมา จากนั้นได้มีการทดสอบพันธุ์ในภาคการเกษตร (Farmer test) ในพื้นที่จังหวัดพิษณุโลก, เชียงราย, แม่ฮ่องสอน, กำแพงเพชร, ศรีสะเกษ, ร้อยเอ็ด, มุกดาหารและชุมพร จึงได้ไหมไทยพื้นบ้าน “ทับทิมสยาม 06 × วนาสวรรค์”
“ในปี 2560 มีการนำไหมไทยพื้นบ้าน ทับทิมสยาม 06 × วนาสวรรค์ มาเลี้ยงทดสอบการผลิตกระดาษใยไหมหรือแผ่นใยไหมประเมินความพึงพอใจของเกษตรกรที่ผลิตแผ่นใยไหม เราพบว่า เกษตรกรมีความพึงพอใจในการผลิตแผ่นใยไหมจากไหมพันธุ์ดังกล่าว การประชุมคณะกรรมการพิจารณาพันธุ์หม่อนไหมครั้งที่ 1/2567 จึงมีมติเห็นชอบให้รับรองพันธุ์ไหมไทยพื้นบ้าน “ทับทิมสยาม 06 × วนาสวรรค์” เป็นพันธุ์ไหมแนะนำ โดยใช้ชื่อ “พันธุ์ศรีสะเกษ 72” ชื่อภาษาอังกฤษ คือ Si Sa Ket 72 และมีชื่อย่อ คือทับทิมวนา”
อธิบดีกรมหม่อนไหม บอกถึงคุณสมบัติเด่นของไหมพันธุ์ศรีสะเกษ 72 ว่า เป็นพันธุ์ที่แข็งแรง เลี้ยงง่าย ไหมมีความแข็งแรงเลี้ยงง่าย โดยมีการฟักออกสูงถึง 95.80% การเข้าทำรัง 97.27% ดักแด้สมบูรณ์ 90.07% ให้ผลผลิต รังไหมและเส้นไหมมีสีเหลืองเข้ม และเมื่อนำมาผลิตเป็นแผ่นใยไหมจะได้แผ่นใยไหมมีความละเอียด เงางาม สีเหลืองเข้ม และเส้นใยมีความสม่ำเสมอ โดยกรมหม่อนไหมสามารถผลิตไข่ไหมพันธุ์ศรีสะเกษ 72 ปีละกว่า 30,000 แผ่น
สำหรับที่มาของ การใช้ชื่อ “ศรีสะเกษ 72” พันจ่าเอกประเสริฐ เผยว่า เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จ พระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา 6 รอบ หรือ 72 พรรษา ในวันที่ 28 กรกฎาคม 2567 และจากนี้ได้เตรียมการที่จะนำไปแจกจ่ายให้เกษตรกรเพื่อนำไปเลี้ยงต่อเพื่อผลิตเป็นรังไหม เส้นไหมและแผ่นใยไหม ในการต่อยอดสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงไหมต่อไป
